Vaststellingsovereenkomst bij ziekte
Waarom je voorzichtig moet zijn met tekenen terwijl je ziek bent
Het tekenen van een VSO terwijl je ziek bent kan ernstige gevolgen hebben voor je ziektevergoeding en WW-rechten. Lees hoe je jezelf beschermt.
Het risico van een VSO tijdens ziekte
Een veelgestelde vraag: mag ik een vaststellingsovereenkomst (VSO) tekenen terwijl ik ziek ben? Het korte antwoord is: technisch ja, maar praktisch is het zeer riskant. Veel werkgevers bieden een VSO aan zodra een medewerker ziek is, omdat dit geen lastige reïntegratieverplichtingen met zich meebrengt. Voor jou als werknemer kan dit echter grote problemen opleveren.
Het centrale risico is dat het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) later kan besluiten dat de ziektevergoeding onterecht is betaald. Dit kan leiden tot terugbetalingsvorderingen die veel groter zijn dan je VSO-vergoeding. In dit artikel lees je wat je moet weten, wanneer het wél okay is, en hoe je jezelf beschermt.
Dit artikel is bijzonder belangrijk voor iedereen die ziek thuis zit en een VSO aangeboden krijgt. Lees het goed door voordat je tekent.
Waarom een VSO bij ziekte riskant is
UWV-onderzoek: Het UWV voert controles uit op ziektevergoeding. Ze kijken naar bedrijfsartsenrapporten, werkhervatting, en andere feiten. Een VSO ondertekend terwijl je ziek was roept vragen op: waarom tekende je een ontslagakkoord als je nog niet beter was?
Terugbetalingsverplichting: Concludeert het UWV later dat je ziektevergoeding niet geheel rechtmatig was (bijvoorbeeld omdat werkhervatting van het begin af waarschijnlijk was), dan kan het UWV terugbetaling vorderen. Dit bedrag kan oplopen tot maanden van vergoeding.
Je VSO beschermt je niet: Een VSO stelt vast dat je dienstverband eindigt, maar zegt niets over de rechtmatigheid van eerder betaalde ziektevergoeding. Die is een aparte kwestie tussen je werkgever, jou, en het UWV.
Reputatieschade: Het UWV kan je als 'oplichter' gaan zien — iemand die ziek meldt maar direct akkoord gaat met ontslag. Dit kan toekomstige uitkeringsbeslissingen negatief beïnvloeden.
De Ziektewet en je rechten
Eerste twee jaar: loonverplichting
Als je ziek bent, moet je werkgever je loon doorbetalen. Dit is de zogenaamde loonverplichting, vastgelegd in artikel 7:629 Burgerlijk Wetboek. Je werkgever is verplicht je minstens 70% van je dagloon door te betalen, maximaal twee jaar.
Dit is een werkeigenwerplichting — het UWV betaalt hier nog niet over. Dat betekent: je werkgever mag NIET zomaar een VSO aanbieden om van deze verplichting af te komen. Als je ziek bent, moet je werkgever je doorbetalen. Punt uit. Een VSO tekenen terwijl je werkgever dit wettelijk moet doen, is verdacht in de ogen van het UWV.
Na twee jaar: UWV-uitkering (WGA)
Na twee jaar ziekte springt het UWV in. Je werkgever betaalt niet langer door. In plaats daarvan krijg je een WGA-uitkering (Werkherstellingsgeld Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten). Het UWV beoordeelt of je nog kunnen werken.
Na twee jaar zijn onderhandelingen over een VSO minder gevoelig. Het UWV accepteert beter dat je niet meer bij je werkgever kunt werken als beide partijen tot overeenstemming komen.
Ziekte korter dan 2 jaar: zeer riskant
Als je korter dan twee jaar ziek bent en je werkgever biedt je een VSO aan, moet je extra voorzichtig zijn. Je werkgever is nog verplicht je loon door te betalen — ze mogen hier niet zomaar van afzien.
Rood vlaggen:
- • VSO aangeboden binnen 3 maanden na ziekmelding
- • Je was nog niet naar bedrijfsarts geweest
- • Geen reïntegratieverzoek gedaan door werkgever
- • Vergoeding is héél laag (veel lager dan 1/3 maandloon/jaar)
- • Werkgever voert geen controlegesprekken
Wat je moet doen:
- • Weigeren direct te tekenen
- • Huisarts / bedrijfsarts raadplegen
- • Arbeidsrechtadvocaat inschakelen (heel belangrijk!)
- • Medische documenten en arbeidsmeldingen verzamelen
- • Onderhandelen over hogere vergoeding
Waarschuwing: Zie een VSO aangeboden krijgen terwijl je recent ziek bent gemeld niet als 'gunstig aanbod' maar als waarschuwing. Je werkgever probeert mogelijk kosten te besparen. Schrap de bedenktijd niet — gebruik hem.
Wanneer IS het okay om een VSO te tekenen?
Er zijn situaties waarin een VSO tijdens ziekte veel minder riskant is — soms zelfs voordelig. Let op: dit zijn uitzonderingen, geen regel.
Scenario 1: Je bent volledig hersteld
Je was ziek, maar je bent nu volledig hersteld. Je huisarts of bedrijfsarts geeft schriftelijk aan dat je volledig arbeidgeschikt bent. Je werkgever wil je eruit hebben (bijvoorbeeld vanwege reorganisatie), en biedt een VSO aan.
Risico: Laag. Het UWV ziet geen probleem — je bent immers genezen. Zorg dat de genezing aantoonbaar is in medische stukken.
Scenario 2: Je ziekte duurt langer dan 2 jaar
Je bent al meer dan twee jaar ziek. Het UWV betaalt al en heeft vastgesteld dat je arbeidsongeschikt bent. Je werkgever en het UWV zijn het eens dat werkhervatting onwaarschijnlijk is.
Risico: Gemiddeld. Het UWV accepteert VSO's beter na twee jaar, omdat werkhervatting minder waarschijnlijk is. Maar volg alsnog procedure!
Scenario 3: Je werkgever betaalt ziektevergoeding 'schoon'
Je werkgever is eerlijk: ze erkennen dat ze nog loon moeten doorbetalen, maar willen je een VSO aanbieden. Ze betalen dus: (a) achterstallig loon tot nu toe, (b) loondoorbetaling tot einddatum VSO, (c) vergoeding voor ontslag, en (d) vakantiedagen afgelost.
Risico: Laag tot gemiddeld. Je werkgever erkent haar verplichtingen en betaalt alles af. Nog steeds: controleer scrupuleus dat alles klopt.
Scenario 4: Bedrijfsgeneeskundige adviseert ontslag
Je werkgever laat je onderzoeken door een bedrijfsarts (via het arboproces). De arts adviseert: werkhervatting is niet mogelijk, ontslag is geïndiceerd. Op basis van dit advies en medisch rapport wordt een VSO aangeboden.
Risico: Laag. Het UWV accepteert VSO's veel beter als een bedrijfsarts het adviseert. Zorg dat je het bedrijfsartsrapport hebt gelezen.
Checklist: veilig tekenen
Voordat je een VSO tekent terwijl je ziek (bent geweest), check dit:
Regel: Niet alle punten hoeven 'ja' te zijn, maar veel rode vlaggen betekent: wacht langer of weiger te tekenen.
Hoe controleert het UWV?
Het UWV voert controles uit op werknemersverzekeringen. Ze kunnen informatie opvragen bij werkgevers, bedrijfsartsen en ziekenhuizen. Dit is wat ze onderzoeken:
Documentatie
- • Ziekmeldingsformulieren
- • Bedrijfsartsenrapporten
- • Medische verklaringen
- • Loonstukken (bewijs doorbetaling)
- • Correspondentie werkgever-UWV
Signalen
- • Te snelle VSO na ziekmelding
- • Geen reïntegratiebepogingen
- • Werkhervatting plots onmogelijk
- • Medische gegevens ontbreken
- • Onduidelijkheden in procedure
Ziekte korter dan 2 jaar vs. langer dan 2 jaar
| Aspect | Ziekte < 2 jaar | Ziekte > 2 jaar |
|---|---|---|
| Betaler | Werkgever (loonverplichting) | UWV (WGA-uitkering) |
| UWV-controle | Gering, maar sterke controle later | Actief - UWV is al betrokken |
| VSO-risico | ZEER HOOG | Gemiddeld tot laag |
| Reïntegratie | Werkgever moet proberen | Minder van toepassing |
| Medische beoordeling | Nog beperkt | Uitgebreid UWV-rapport |
| Aanbeveling | Wacht liever, of veel hoger bedrag eisen | Meer openstelling voor VSO |
Wat je WEL en NIET moet doen
Wel doen
- Alle medische stukken verzamelen
- Juridisch advies inschakelen voordat je tekent
- Goed nadenken — bedenktijd gebruiken
- Onderhandelen over meer vergoeding
- Vragen stellen aan werkgever over ziektevergoeding
- Vrijstelling van werk eisen
- Bedenktijd voor je je verzekert
Niet doen
- Niet onder druk meteen tekenen
- Niet zonder juridisch advies tekenen
- Niet akkoord gaan met vage tekst
- Niet erkennen dat je beter bent als dat niet waar is
- Niet zeggen dat je niet ziek bent geweest
- Niet alle documenten vernietigen
- Niet akkoord gaan met "alles opgelost" zonder schriftelijk bewijs
Veelgestelde vragen over VSO en ziekte
Onzeker over je situatie?
Een VSO ondertekenen terwijl je ziek bent is complex. Schakel juridisch advies in.