Vrijstelling van werk in een VSO
Zonder te werken nog salaris ontvangen
Vrijstelling van werk (garden leave) geeft je tijd om uit te zoeken zonder je werkgever tegen te komen. Lees wat je rechten zijn en hoe je het onderhandelt.
Vrijstelling van werk uitgelegd
Nadat je een vaststellingsovereenkomst hebt ondertekend, begint de periode tussen ondertekening en einddatum. Dit kan 1 week zijn, of 6 maanden — dit sta in de VSO. Gedurende deze periode ben je nog steeds werknemer, maar je hoeft NIET meer naar kantoor of je werk doen. Dit noemen we 'vrijstelling van werk', in het Engels 'garden leave'.
Voor je werkgever is dit voordelig: je kan geen schade aanrichten, geen informatie meenemen, geen klanten bellen. Voor jou is dit ideaal: je ontvangt je volledige salaris, maar hebt tijd voor jezelf, solliciteren, of revalidatie.
Vrijstelling van werk IS een standaard onderhandelingspunt in VSO's, maar veel werknemers denken dat ze niet om kunnen vragen. Dit klopt niet. Lees hoe je het onderhandelt en welke rechten je hebt.
Wat is vrijstelling van werk?
De basis
Je hebt een VSO-overeenkomst ondertekend. Einddatum: 30 juni. Vandaag: 1 mei. Jij zit nog 2 maanden in de 'staartstage' van je arbeidsovereenkomst.
Scenario A (normaal): Je gaat nog elke dag naar kantoor. Je werkt, je voltooit projecten, je helpt je vervanger kennis in te werken. Dit is 'inwerking' of 'overdracht'.
Scenario B (vrijstelling): Je gaat NIET meer naar kantoor. Je doet je werk niet meer. Maar je ontvangt nog volledig salaris. Je bent 'vrijgesteld van werk'. Dit is garden leave.
Waarom vrijstelling?
Voor je werkgever: Zekerheid. Je kunt niet zeggen "ik ben boos, ik zal al je klanten weggooien." Je kunt niet handelsgeheimen meenemen. Je hebt geen macht meer.
Voor jou: Rust. Je hoeft niet meer te werken, je krijgt nog salaris, je hebt tijd voor solliciteren en afscheid nemen zonder stress.
Met vs. zonder salaris
Vrijstelling MET salaris (standaard): Je krijgt je volledige loon tot einddatum. Dit is het meest gebruikelijk.
Vrijstelling ZONDER salaris (abnormaal): Je krijgt niets, of minder. Dit is heel zeldzaam en alleen in extreme gevallen (serieus wangedrag). Je moet dit niet accepteren zonder tegenwerking.
Je rechten TIJDENS vrijstelling van werk
Net als bij normaal werk heb je volle rechten als je vrijgesteld bent. Hier zijn de belangrijkste:
1. Volledige betaling
Je krijgt je normale salaris, inclusief toelagen, bonussen, en vakantiegeld. Dit verandert niet omdat je vrijgesteld bent.
2. Vakantiedagen
Je vakantiedagen accumuleert nog steeds. Je kunt vakantie opnemen, of ze afgelost krijgen bij einddatum.
3. Verzekeringen
Ziektekosten, pensioen, ongevallenverzekering: alles loopt door. Je bent nog altijd goed verzekerd.
4. Bewegingsvrijheid
Je hoeft niet naar kantoor. Je mag huiswerk zoeken, afleidingen hebben, activiteiten doen. Je bent NIET tot je huis beperkt.
5. Recht op getuigschrift
Je werkgever moet je nog steeds een referentie/getuigschrift geven. Dit verandert niet door vrijstelling.
6. Solliciteren toegestaan
Ja! Je mag solliciteren en interviews hebben. Je werkgever mag dit niet verbieden. (Wel: niet voor directe concurrenten, afhankelijk van je VSO.)
Wat mag je WEL en NIET doen?
Dit MAG:
- ✓ Naar huis gaan (thuis zijn)
- ✓ Solliciteren naar ander werk
- ✓ Vakantie opnemen
- ✓ Je vrienden zien
- ✓ Naar je arts / tandarts gaan
- ✓ Een hobby starten
- ✓ Een cursus doen
- ✓ Je CV updaten
Dit NIET:
- ✗ Werken voor concurrenten (hangt van VSO af)
- ✗ Handelsgeheimen gebruiken
- ✗ Klanten actief wegkapen
- ✗ Bedrijfsspullen meenemen
- ✗ Documenten kopiëren
- ✗ Contacten uit bedrijf misbruiken
- ✗ Je werkgever openlijk uitschelden
- ✗ Andere werknemers ondergraven
Vakantiedagen TIJDENS vrijstelling: belangrijk!
Een veelgestelde vraag: wat gebeurt er met mijn vakantiedagen als ik vrijgesteld ben? Dit is heel belangrijk.
Optie 1: Vakantie opnemen
Je kunt nog steeds vakantie opnemen terwijl je vrijgesteld bent. Werkgever mag dit normaal toestaan — je bent immers nog werknemer.
Voorbeeld: Je bent vrijgesteld van maart tot juni. Je neemt in april 10 dagen vakantie. Dit mag normaal.
Optie 2: Vakantiedagen afgelost
Je kunt afspreken dat je NIET vakantie opneemt, maar dat je werkgever je de vakantiedagen uitbetaalt.
Voorbeeld: Je hebt 20 vakantiedagen over. Je krijgt deze in geld uitbetaald: 20 × (je dagloon).
LET OP: Forfaitaire vakantie
Sommige VSO's zeggen: "Alle vakantiedagen zijn al gecompenseerd in je vergoeding." Dit klopt meestal NIET goed. Je hebt recht op vakantie OF geld, niet beide kunnen verdwijnen.
Wat te doen: Zorg dat in je VSO expliciet staat: "Werkgever betaalt alle ongebruikte vakantiedagen af op [BEDRAG PER DAG]."
Praktijkvoorbeeld
Jouw situatie:
- • Maandloon: €3.000
- • Vakantiedagen over: 15
- • Vrijstelling: maart-mei (3 maanden)
In je VSO moet staan:
- • Salaris maart-mei: €9.000 (volledige betaling)
- • Vakantiedagen afgelost: 15 × €150 = €2.250
- • Totaal eindbedrag: €11.250
Hoe onderhandel je vrijstelling van werk?
Vrijstelling van werk staat niet 'standaard' in een VSO. Je moet er om vragen. Hier zijn praktische stappen:
Stap 1: Vraag het gewoon
Zeg tegen je werkgever: "Ik zou graag vrijgesteld willen zijn van werk tot mijn einddatum, met behoud van salaris."
Kans op succes: 60-70%. Veel werkgevers accepteren dit zonder tegenstribbelen, vooral bij normaal ontslag (niet wegens wangedrag).
Stap 2: Geef je argument
"Dit geeft jou zekerheid: ik kan geen schade aanrichten, geen klanten weggooien, geen informatie misbruiken. En mij stabiliteit: ik kan op adem komen en naar ander werk zoeken. Win-win."
Werkgevers snappen dit. Het is niet onredelijk.
Stap 3: Als werkgever weigert
Zeg: "Oké. Dan wil ik mijn salaris verhoogd zien. Werk je me in? Dan betaal je toch de tijd voor."
Dit werkt: Werkgevers realiseren zich dat je toch iets moet doen (werken of vrij zijn). Ze kiezen meestal voor vrijstelling.
Stap 4: Zet het in de VSO
Zorg dat de vrijstelling DUIDELIJK in je VSO staat:
"Werkgever stelt werknemer vrij van werk van [BEGINDATUM] tot [EINDDATUM] bij wijze van garden leave. Werknemer ontvangt gedurende deze periode zijn volledige salaris en behoud van alle rechten en voordelen."
LET OP: Deeltijds werken is ook een optie
Sommige werkgevers willen niet volledige vrijstelling, maar stellen voor: 1 dag per week werken (inwerking), rest vrij. Dit kan ook voordelig voor jou zijn. Onderhandel dit.
Praktische scenario's
Scenario 1: Je werkt in sleutelposition
Situatie: Je bent technisch directeur. Jouw kennis is cruciaal. Werkgever wil je inwerking doen.
Onderhandeling: "Ik wil vrijgesteld worden, anders kost inwerking langer en meer salaris."
→ Werkgever accepteert. Vrijstelling = korter en goedkoper voor hen.
Scenario 2: Je hebt een vervanger
Situatie: Werkgever heeft al iemand aangenomen die jouw werk overneemt.
Onderhandeling: "Dan hoef ik toch niet naar kantoor? Laat me vrij, en ik help online met vragen."
→ Werkgever gaat akkoord. Ze willen je toch al niet zien, dus vrijstelling is beter.
Scenario 3: Gevoelige functie (HR, Management)
Situatie: Je bent HR-directeur of manager. Werkgever wil je niet meer op kantoor zien.
Onderhandeling: "Ik begrijp dat ik gevoelige informatie heb. Vrijstelling is voor iedereen het beste."
→ Werkgever gaat akkoord. Dit is eigenlijk wat ze willen.
Scenario 4: Werkgever weigert
Situatie: Werkgever zegt: "Nee, je moet werken tot je einddatum. Zo hoort het."
Onderhandeling: "Dan moet ik betaald worden voor inwerking. Voeg 1 extra maand salaris toe als compensatie."
→ Werkgever denkt na. Betalen voor inwerking is duurder dan vrijstelling. Ze gaan akkoord.
Checklist voor je VSO
Voordat je tekent, zorg dat dit in je VSO staat:
Veelgestelde vragen over vrijstelling van werk
Wil je vrijstelling van werk onderhandelen?
Juridisch advies helpt je betere voorwaarden af te dwingen.